• تاریخ: 2016-07-24
  • شناسه خبر: 19512
  • 1,019 بازدید

اشعار مختومقلی معیار زبان ترکمنی

ارکین نیوز-سیدی:رگهای سه نوع زبان و فرهنگ را در اشعار مختومقلی به وضوح میتوان رد یابی کرد اول زبان و فرهنگ ترکی به دلیل ترکمن بودن دوم اصالت اسلامی به دلیل مسلمان بودن سوم زبان فارسی به دلیل مجاورت با این زبان و دادوستد ...

ارکین نیوز-سیدی:رگهای سه نوع زبان و فرهنگ را در اشعار مختومقلی به وضوح میتوان رد یابی کرد
اول زبان و فرهنگ ترکی به دلیل ترکمن بودن
دوم اصالت اسلامی به دلیل مسلمان بودن
سوم زبان فارسی به دلیل مجاورت با این زبان و دادوستد های که بین دو فرهنگ وجود دارد.

آنچه این سه عنصر را بیشتر به هم پیوند میدهد گرایشهای دینی و استفاده از الفبای مشترک وزندگی در یک منطقه جغرافیایی است .
نماد بارز این مشخصه علاوه بر لباس وآداب ورسومات در زبان ونحوه تکلم این قوم نمایان است و در طی چندین قرن بعد از مسلمان شدن استفاده از کلمات و آیات قرآنی در زبان اشعار و ضرب المثل های قوم ترکمن نمود بارزی پیدا کرده است.
نمونه این نوع تلفیق در اشعار ،شعرای بزرگ ترکمن چون کمینه، ذلیلی، ملانفس …بسیار یافت میشود اما در اشعار مختومقلی جلوه ویژه ای دارد وما میتوانیم زبان مختومقلی را به عنوان یک نمونه کامل از زبان ترکمنی که توانست به بهترین نحو خود را با فرهنگ اسلامی وزبان فارسی سازگار کند معرفی کنیم. و دادن لقب جام جم به این شاعر توسط پرفسور برتلس شرق شناس بی دلیل نیست چرا که اومختومقلی را آیینه نمایان ادبیات ترکمن و تجلی احساسات و ادراکات یک ملت ،نگین انگشتری که نور وشعله اش چشم هر بیننده ای را خیره میکند میداند .وخود مختومقلی زبان قوم ترکمن اینگونه میفرماید :
سرخوش بلوپ چیکار جگر داغلانماز
داشلاری سیندیرار قولی باغلانماز
گؤزوم غیره دوشمز کؤنگل اگلنمز
سؤزلار مختوم‌قلی دیلی تورکمنینگ
سرافراز و پیروز
بی حسرت و سوز
صخره ها را درهم شکسته
بندها را از هم گسسته، به پیش می رانند
و مختومقلی چشم دوخته بر آنان
با دلی لبریز از سخن
چون زبان ایل ترکمن سخن می راند۱

پس زبان مختومقلی زبان گویای ایل ترکمن و میزانی برای اندازه گیری این زبان است، واستفاده از لغات عربی و فارسی در آن به شیوه ای ماهرانه صورت گرفته که با حفظ اصالت زبان ترکمنی آسیبی به آن نزده ودر عین حال جان مطلب را نیز ادا میکند .مختومقلی در واقع به بهترین نحو با حفظ هویت ترکمنی اسلامی وایرانی موجب نجات زبان ترکمنی از افتادن یک سویه در مقابل فرهنگ و زبانهای دیگر شده، در واقع سه فرهنگ وزبان ترکمنی وعربی و فارسی را که در طول تاریخ همواره با هم در تبادل ،افکار و اندیشه ها بودند را به شیوه ای ماهرانه به همزیستی مسالمت آمیز دعوت مینماید واز آن یک الگوی ترکمنی اسلامی و ایرانی میسازد که موجب ماندگاری این زبان میشود.
نگاه یک سو نگرانه و فراتر از نگاه مختومقلی چه در جهت غلبه وجهه ترکی، وچه کم کردن وزیاد کردن وجهه عربی وفارسی ،میراث چندین ساله این زبان را به خطر خواهد انداخت. در واقع زبان مختومقلی نمک زبان ترکمنی در استفاده از کلمات خارجی است که زیادی و کاستی آن شوری وبی نمکی این زبان را تنظیم میکند.
۱ (ترجمه شعر :عبدالرحمان دیه جی )

  • یونس امیدوار - 2016-07-26 در 9:05 ق.ظ

    با سلام سخنی ک از دل برآید لاجرم بر دل نشیند آقای سیدی عزیز هر صنعت و هر هنری و هر گروه و جماعتی در گام اول سعی می کند نماد و اسم و رسمی برای خود انتخاب کند تا با آن شناخته شود اندیشه های مختومقلی بعنوان اندیشه یک ترکمن ، اشعار مختومقلی بعنوان نمادزبان و ادبیات ترکمن در میان خود ترکمنان و پژوهشگران از سایر زبانها همانگونه که شما به زیبایی بیان نمودید بعنوان معیار بکار می رود . شکوفایی و پیدایش اسلوب و قالب های جدید شعری و زبانی لازمه هر زبانی است اما نکته ایی که در این بین جالب توجه می باشد این است که چرا اشعار مختومقلی بعد از گذشت سالیان باز در این حد از جذابیت زبانی و بیانی می باشد و اشعار شاعران متاخر علی الخصوص شاعران زمان حال ، بخصوص در استفاده از لغات چه ترکمنی و چه لغاتی از زبانهای دیگر نتوانسته اند اسلوب و روشی مردم پسند و فراگیر ایجاد کنند بعنوان یک جوان عاشق مطالعه خواندن ودرک اشعار شاعران گذشته علی الخصوص مختومقلی در بسیاری از موارد از نظر لغوی برایم آسانتر از فهمیدن شعری هست که توسط شاعری حاضر در زمان خودم سروده شده است یافتن معنای لغات بکار رفته و یا حتی خواندن نگارشی که بعضی از شاعران جدید بکار می برند کاری شاق بشمار می رود زنده نگه داشتن زبان ترکمن به استفاده صرف از لغات ترکمنی و یا قواعد و اسلوب های نگارشی عجیب و غریب نیست شعر مختومقلی می تواند بعنوان سرمشق و الگویی نه در قالبهای شعری که در استفاده صحیح از لغات زبانهای دیگر بکار رود

نام:

ایمیل:

نظر:

لطفا توجه داشته باشید: نظر شما پس از تایید توسط مدیر سایت نمایش داده خواهد شد و نیازی به ارسال مجدد نظر شما نیست